अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग
परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम्।
मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्॥ १६॥
ahaṁ kratur ahaṁ yajñaḥ svadhāham aham auṣadham |
mantro'ham aham evājyam aham agnir ahaṁ hutam || 16 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अहम् क्रतुः (ahaṁ kratuḥ)=श्रौत क्रतु (वैदिक अनुष्ठान) म हुँ•अहम् यज्ञः (ahaṁ yajñaḥ)=स्मार्त पञ्चमहायज्ञ म हुँ•स्वधा अहम् (svadhā aham)=पितृहरूलाई दिइने तर्पण (स्वधा) म हुँ•अहम् औषधम् (aham auṣadham)=जडीबुटी र अन्नमय हवि म हुँ•मन्त्रः अहम् (mantro'ham)=पवित्र मन्त्र म हुँ•अहम् एव आज्यम् (aham evājyam)=हवनमा चढाइने घिउ पनि म नै हुँ•अहम् अग्निः (aham agniḥ)=पावक अग्नि म हुँ•अहम् हुतम् (ahaṁ hutam)=हवन गर्ने क्रिया वा आहुति पनि म नै हुँ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— श्रौत क्रतु (वैदिक यज्ञ) म हुँ, स्मार्त पञ्चमहायज्ञ म हुँ, पितृहरूलाई अर्पण गरिने तर्पण (स्वधा) म हुँ, वनस्पति र अन्नमय हवि म हुँ, मन्त्र म हुँ, घिउ म हुँ, अग्नि म हुँ र हवन गर्ने आहुति पनि म नै हुँ।
सम्पूर्ण यज्ञ प्रक्रियामा परमात्माको सर्वव्यापकता
दैनिक जीवनका हरेक क्रियालाई यज्ञ बनाउनु
आफ्ना हरेक दैनिक कामहरूलाई— खाना खानु, बोल्नु, काम गर्नु— एक पवित्र यज्ञ सम्झेर पूर्ण एकाग्रता र पवित्र भावका साथ सम्पन्न गर्नुहोस्।