अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग
परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन॥ १९॥
tapāmy aham ahaṁ varṣaṁ nigṛhṇāmy utsṛjāmi ca |
amṛtaṁ caiva mṛtyuś ca sad asac cāham arjuna || 19 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
तपामि अहम् (tapāmy aham)=सूर्य बनेर म नै ताप दिन्छु•अहम् वर्षम् (ahaṁ varṣam)=म नै वर्षालाई•निगृह्णामि (nigṛhṇāmi)=रोक्दछु (खडेरी पार्छु)•उत्सृजामि च (utsṛjāmi ca)=र फेरि बर्साउँछु पनि•अमृतम् च एव (amṛtaṁ ca eva)=अमृत (अमरता र मोक्ष) पनि•मृत्युः च (mṛtyuś ca)=र मृत्यु पनि म नै हुँ•सत् असत् च (sad asac ca)=सत् (स्थूल प्रत्यक्ष) र असत् (सूक्ष्म अप्रत्यक्ष) पनि•अहम् अर्जुन (aham arjuna)=म नै हुँ हे अर्जुन!
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे अर्जुन! सूर्यका रूपमा म नै ताप दिन्छु, म नै वर्षालाई रोक्दछु र वर्षा बर्साउँदछु; अमृत (अमरता) र मृत्यु पनि म नै हुँ, तथा सत् (प्रत्यक्ष अस्तित्व) र असत् (अप्रत्यक्ष अभाव) पनि म नै हुँ।
जीवन र मृत्युका दुवै किनारमा परमात्माको उपस्थिति
जीवनका विपरीत ध्रुवहरूलाई स्विकार्ने कला (Embracing Polarities)
जीवनका कठिनाइ र दुःखहरूलाई देखेर नडराउनुहोस्। घाम र वर्षाजस्तै जीवनका हरेक उतार-चढावलाई विकासको स्वाभाविक नियम मानेर स्वीकार्नुहोस्।