अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग
परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च।
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥ २४॥
ahaṁ hi sarva-yajñānāṁ bhoktā ca prabhur eva ca |
na tu mām abhijānanti tattvenātaś cyavanti te || 24 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अहम् हि (aham hi)=किनभने म नै•सर्व-यज्ञानाम् (sarva-yajñānām)=समस्त यज्ञहरूको•भोक्ता (bhoktā)=मूल भोक्ता (स्वीकार गर्ने)•च प्रभुः एव च (ca prabhur eva ca)=र एकमात्र परम मालिक पनि हुँ•न तु (na tu)=तर गर्दैनन्•माम् (mām)=मलाई•अभिजानन्ति (abhijānanti)=यथार्थ रूपमा पहिचान•तत्त्वेन (tattvena)=सत्य तत्त्वसहित•अतः (ataḥ)=त्यसै कारणले•च्यवन्ति (cyavanti)=पतन हुन्छन् (जन्म-मरणमा खस्छन्)•ते (te)=तिनीहरू।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— किनभने समस्त यज्ञहरूको एकमात्र भोक्ता र मालिक म नै हुँ; तर तिनीहरूले मलाई यथार्थ तत्त्वसहित चिन्न सक्दैनन्, त्यसैले तिनीहरू पतन हुन्छन् (फेरि जन्म-मरणको सांसारिक चक्रमा खस्दछन्)।
समस्त यज्ञका भोक्ता र अज्ञानको पतन
मालिकपनको भ्रम र ट्रस्टीसिप (Trusteeship Mindset)
आफूलाई कुनै पनि वस्तु वा उपलब्धिको अहंकारी मालिक नठान्नुहोस्। आफूलाई केवल एक विनम्र संरक्षक (Trustee) सम्झेर सबै कुरा परमात्मामा समर्पित गर्नुहोस्।