अध्याय 9श्लोक 27
Chapter 9 • Verse 27

अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)

श्रीभगवानुवाच

यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्।

यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्॥ २७॥

yat karoṣi yad aśnāsi yaj juhoṣi dadāsi yat |

yat tapasyasi kaunteya tat kuruṣva mad-arpaṇam || 27 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

यत् करोषि (yat karoṣi)=तिमी जे काम गर्दछौयत् अश्नासि (yad aśnāsi)=तिमी जे कुरा खान्छौयत् जुहोषि (yaj juhoṣi)=तिमी जे हवन वा यज्ञ गर्दछौददासि यत् (dadāsi yat)=तिमी जे दान दिन्छौयत् तपस्यसि (yat tapasyasi)=तिमी जे तपस्या वा कष्ट सहन गर्दछौकौन्तेय (kaunteya)=हे कुन्तीपुत्र अर्जुन!तत् कुरुष्व (tat kuruṣva)=त्यो सबै गरमत्-अर्पणम् (mad-arpaṇam)=मलाई नै अर्पण (ईश्वरार्पण)।

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कौन्तेय! तिमी जे काम गर्दछौ, जे खान्छौ, जे हवन गर्दछौ, जे दान दिन्छौ, र जुन तपस्या वा अनुशासन पालन गर्दछौ— ती सबै मलाई नै पूर्ण रूपले अर्पण गर।

महाभारतको परिस्थिति

'मदर्पणम्'— सम्पूर्ण जीवनलाई नै प्रार्थना बनाउने महामन्त्र

यो सम्पूर्ण गीताको सबैभन्दा क्रान्तिकारी र मुक्तिदायी सूत्र हो। अर्जुन सोचिरहेका थिए कि युद्ध लड्नु पाप हो, र पूजा गर्नु धर्म हो। श्रीकृष्ण सम्पूर्ण दृष्टिकोण नै बदलिदिनुहुन्छ: "हे अर्जुन! तिमीले जीवनका कामहरूलाई 'सांसारिक' र 'धार्मिक' भनेर दुई भागमा बाँड्नै पर्दैन। तिमी जे काम गर्छौ— चाहे त्यो युद्ध लड्नु होस्, भोजन गर्नु होस्, वा दान दिनु होस्— केवल त्यसको फल र अहंकार मलाई सुम्पिदेऊ! जब सबै कर्म मलाई अर्पण हुन्छ, तब कुनै पनि कर्म बन्धन बन्न सक्दैन।"
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

काम र पूजाको विभाजनको अन्त्य (Sacralizing Every Action)

हाम्रो जीवनमा हामी प्रायः दोहोरो चरित्र बाँच्छौँ: - बिहान १० मिनेट पूजा गर्दा हामी 'धार्मिक' बन्छौँ; तर अफिस पुगेपछि वा व्यापार गर्दा लोभ, तनाव र बेइमानी गर्छौँ। - किनभने हामीले सोचेका छौँ कि मन्दिर जानु मात्र अध्यात्म हो, काम गर्नु त सांसारिक कुरा हो। श्रीकृष्ण यो पर्खाललाई भत्काइदिनुहुन्छ: तपाईंले भात पकाउँदा, कोठा सफा गर्दा, कम्प्युटरमा काम गर्दा वा परिवारको हेरचाह गर्दा— यदि तपाईंले मनमनै सोच्नुभयो: "हे परमात्मा! यो काम म तपाईंको सेवाका रूपमा गर्दैछु, यसको फल तपाईंलाई नै समर्पित छ," भने तपाईंको त्यो साधारण काम नै मन्दिरको पूजाभन्दा करोडौँ गुणा पवित्र बन्दछ।
व्यावहारिक सूत्र :

आफ्नो दैनिक कामलाई पूजाभन्दा फरक नसम्झनुहोस्। जे पनि काम गर्नुहुन्छ, खानुहुन्छ वा दिनुहुन्छ— त्यसलाई अहंकार त्यागेर ईश्वरको सेवा सम्झी अर्पण गर्नुहोस्।