अध्याय 6 : आत्मसंयमयोग
ध्यान योग (मन जित्ने कला)
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम्।
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम्॥ २७॥
praśānta-manasaṁ hy enaṁ yoginaṁ sukham uttamam |
upaiti śānta-rajasaṁ brahma-bhūtam akalmaṣam || 27 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
प्रशान्त-मनसम् (praśānta-manasam)=जसको मन पूर्ण रूपमा शान्त भइसकेको छ•हि (hi)=निश्चय नै•एनम् (enam)=यस•योगिनम् (yoginam)=योगीलाई•सुखम् उत्तमम् (sukham uttamam)=सर्वोत्तम आत्मानन्द (सर्वोच्च सुख)•उपैति (upaiti)=स्वतः प्राप्त हुन्छ•शान्त-रजसम् (śānta-rajasam)=जसको रजोगुण (उत्तेजना, काम र चञ्चलता) शान्त भइसकेको छ•ब्रह्म-भूतम् (brahma-bhūtam)=जो साक्षात् ब्रह्मस्वरूप (ईश्वरमय) भइसकेको छ•अकल्मषम् (akalmaṣam)=र जो सम्पूर्ण पाप र विकारहरूबाट सर्वथा मुक्त छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— निश्चय नै जसको मन पूर्णतया शान्त छ, जसको रजोगुण (उत्तेजना र चञ्चलता) शान्त भइसकेको छ, जो निष्पाप (पवित्र) छ र जो ब्रह्ममय (ईश्वरसँग एकाकार) भइसकेको छ— त्यस्ता योगीलाई स्वतः सर्वोच्च आत्मानन्द प्राप्त हुन्छ।
शान्तरजस् योगी: रजोगुणको अन्त्य र सर्वोत्तम सुख
उत्तेजनाबाट शान्तितिर: आनन्दको स्वतः आगमन
आफ्नो मनको अनावश्यक उत्तेजना र हतारलाई शान्त पार्नुहोस्। जब मन पवित्र र स्थिर हुन्छ, तब सर्वोच्च आनन्द स्वतः प्राप्त हुन्छ।